Tộc Phạm Văn, xã Duy Hải huyện Duy Xuyên có 150 hộ, 1/3 trong số ấy sinh sống chủ yếu bằng nghề đánh bắt hải sản, nam giới lênh đênh sóng nước, vật lộn với sóng và gió biển, phụ nữ và người già phập phồng trông mong. Ước mơ đi học và tiếp cận con chữ tìm nghề mưu sinh ổn định trên đất liền, là khát khao của bao thế hệ tộc Phạm Văn.
Thực tế ấy đã khiến không ít người của Tộc Phạm Văn có tâm huyết với công tác giáo dục trăn trở; làm thế nào để con em mình sau này thoát khỏi cảnh nghèo, không còn phải lênh đênh biển khơi để tìm kế sinh nhai nữa.
Thực hiện quy ước thôn văn hoá, đầu năm 1997, Hội đồng gia tộc Phạm Văn tổ chức họp con cháu nội, ngoại thống nhất đề ra Tộc ước văn hoá, thành lập quỹ khuyến học, kêu gọi vận động hỗ trợ từ các gia đình trong tộc họ. Đây là một trong hai tộc họ đầu tiên của huyện đứng ra kêu gọi thành lập quỹ khuyến học. Ông Phạm Văn Hùng – chi hội trưởng chi hội khuyến học tọc Phạm Văn cho biết: “Những ngày đầu vận động quỹ cũng gặp không ít khó khăn, nhưng với sự đồng lòng quyết tâm của những người có tâm huyết, Chi Hội khuyến học tộc Phạm Văn được con cháu đồng tâm hưởng ứng. Bởi các các thành viên trong Tộc đều thấy được đây là việc làm có ý nghĩa thiết thực, những gia đình không có con đi học cũng tự nguyện góp quỹ”.
Trao thưởng cho các em học sinh trong Tộc chăm ngoan học giỏi
Trong buổi lễ giỗ tổ ngày 20 tháng 5 năm Đinh Sửu (1997), Hội đồng gia tộc Phạm Văn đã trao 40 xuất quà khuyến học đầu tiên cho 40 em học sinh có thành thành tích khá giỏi trong năm học trước. Từ đó, tộc chọn ngày giỗ tổ truyền thống hàng năm để trao thưởng cho con cháu trong tộc có thành tích học tập tốt. Hàng năm đều có trên 50 em học sinh được trao thưởng. Mức khen thưởng cho mỗi em học sinh khá giỏi là phần quà trị giá 60 nghìn đồng, riêng đối với những em đậu đại học được thưởng 300 nghìn đồng. Cũng nhân ngày giỗ tổ, con cháu về đông đã tự nguyện đóng góp vào quỹ khuyến học của dòng họ. Qua từng năm số người tham gia đóng góp quỹ tăng dần. Hiện nay quỹ khuyến học thường xuyên của tộc có khoảng trên 15 triệu đồng. Do được động viên, khuyến khích kịp thời, truyền thống hiếu học của tộc Phạm Văn tiếp tục được duy trì và phát triển.
15 năm qua, đã có biết bao lớp thế hệ con cháu tộc Phạm Văn được vinh danh trong ngày giỗ tổ, và hàng năm con số đó không ngừng tăng lên. Chỉ tính riêng từ năm 1998 đến nay đã có 2 thạc sĩ, 20 cử nhân đại học, và rất nhiều con em đỗ vào các trường cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp. Chưa kể đến những em đạt danh hiệu học sinh giỏi, đạt giải cao trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp huyện và cấp tỉnh. Nhiều người trong số này giờ đã đỗ đạt có việc làm ổn định, đạt những vị trí cao trong xã hội.
Hiện nay, toàn tộc Phạm văn có 19 gia đình được công nhận là gia đình hiếu học các cấp; trong đó gia đình ông Phạm Duy Trinh, ở thôn An Lương, xã Duy Hải nhiều năm liền là gia đình hiếu học cấp tỉnh. Gia đình ông có 4 người con thì đã có 2 thạc sĩ, 1 người tốt nghiệp đại học và một cô con gái năm nay đang thi đại học. Ông Trinh tâm sự: “Đời mình đã cực khổ, không thể học cao,vươn xa trong xã hội, nên tạo điều kiện cho con cháu ăn học đến nơi đến chốn là niềm vui và niềm hạnh phúc của mình”.
Không chỉ làm tốt công tác khuyến học của tộc hộ mình, mỗi năm Chi hội khuyến học tộc Phạm còn tích cực đóng góp ủng hộ Quỹ khuyến học của xã Duy Hải. Hằng năm Chi hội Khuyến học tộc Phạm Văn đều trao tặng từ 10 đến 20 xuất học bổng, mỗi xuất trị giá 50 nghìn đồng cho các em học sinh của trường tiểu học số 1 Duy Hải đạt giải học sinh giỏi cấp huyện.
Tộc Phạm Văn xã Duy Hải nhiều năm được UBND huyện Duy Xuyên và Hội khuyến học tỉnh Quảng Nam khen tặng danh hiệu Tộc họ hiếu học./.